تحلیل خط مخصوص از عملکردشرکت سایپا و شرکت های زیر مجموعه منتشر شد

تحلیل کامل شرکت سایپا و شرکت‌های زیر مجموعه

خلاصه‌ی نکات کلیدی

• تولید ۴۱٪ درصد نسبت به سال قبل کاهش داشته و مبلغ فروش ۲۰٪ کاهش یافته است.
• تولید در بیش از ۲۵ سال گذشته این حد کاهش را تجربه نکرده است.
• تولید ۴ ماهه ۱۴۰۵ به ۱۴۰۳ به میزان ۶۶ درصد کاهش داشته است.
• سایپا ابتدای سال بعد از ۵ سال به لطف تجدید ارزیابی از شمولیت ماده ۱۴۱ قانون تجارت خارج شده بود که مجددا انتهای سال مشمول شده است.
• بحران سایپا گریبان زنجیره تأمین و قطعه‌سازهای را هم گرفته، زیان شرکت‌های تابعه چند برابر شرکت اصلی افزایش یافته است.
• جهش ۵۷ درصدی زیان تلفیقی از ۴۱ همت به ۶۴ همت نشان از انتقال زیان شرکت اصلی به شرکت‌های مگاموتور و سازه گستر و ... دارد.
• افزایش بهای تمام‌شده و هزینه‌های جاری منجر به سقوط ۵۷۶ درصدی سود/زیان ناخالص گردیده است.
• اکثر شرکت‌های زیر مجموعه با کاهش سود یا با زیان روبه‌رو شده‌اند.
• **مگاموتور:** با رشد ۷۳۴ درصدی زیان، از ۱۵٫۴ همت به ۱۲۹٫۳ همت زیان خالص رسیده است.
• **سازه گستر:** با رشد ۳۵۹ درصدی زیان، از ۳۷٫۹ همت به ۱۷۴٫۲ همت زیان رسیده است.
• **قالب‌های بزرگ صنعتی:** با رشد ۸۴۱ درصدی زیان، از ۱٫۶ همت به ۱۵٫۸ همت انحراف منفی داشته است.
• **پلاسکوکار:** با رشدی ۵۱۱۵ درصدی زیان، از سود ۸ میلیاردی به زیان ۴۰۰ میلیارد تومانی رسیده است.
• **پارس خودرو:** ۵۳٪ تولید و ۴۳٪ درآمد کاهش یافته و درآمد ۱۸ همت به زیان خالص ۱۵ همتی رسیده و حاشیه سود خالص از منفی ۴۰٪ به منفی ۸۴٪ کاهش پیدا کرده است.

بحران سایپا؛ گریبان زنجیره تأمین و قطعه‌سازها را هم گرفته، زیان شرکت‌های تابعه چند برابر شرکت اصلی افزایش یافته است

تحلیل روند تولید و فروش

• تولید نسبت به سال گذشته ۴۱٪ کاهش مواجه شده، به‌طوری که تولید شرکت سایپا در ۲۰ سال گذشته و حتی سال ۱۳۹۲ که اوج تحریم خودروسازی بود نزدیک به این عدد هم نشده بود.
• اما جای مهم قضیه اینجاست: از زمانی که آقای شیخ‌زاده وارد سایپا شده‌اند، تولید چهار ماهه ۱۴۰۴ به ۱۴۰۳، ۴۰٪ کاهش و ۱۴۰۵ به ۱۴۰۴، ۴۲٪ کاهش یافته؛ به عبارتی مقایسه‌ی تولید ۴ ماهه‌ی ۱۴۰۵ به ۱۴۰۳ به میزان ۶۶ درصد کاهش نشان می‌دهد.
• علی‌رغم اینکه میانگین نرخ مصوب محصولات از طرف دولت ۴۵ درصد اعمال شده است، کل درآمد حاصل از فروش گروه به دلیل افت شدید حجم تولید، ۲۰٪ نسبت به دوره‌ی قبل کاهش یافته است.

انحراف بهای تمام‌شده و بهای ناخالص

با وجود کاهش ۴۱ درصدی تولید، بهای تمام‌شده‌ی کالای فروش‌رفته تنها ۱۰٪ کاهش یافته است؛ جایی که نشان می‌دهد هزینه‌های تمام‌شده رشد شدیدتری پیدا کرده‌اند و کاهش ۱۵ همتی بهای تمام‌شده که توسط مدیرعامل در دستور کار قرار گرفته بود، نتیجه‌ی معکوس داده و منجر به ریزش شدید سودآوری و سقوط ۵۷۶ درصدی سود/زیان ناخالص شرکت شده است.

---

خلاصه عملکرد شرکت سایپا

ساختار سرمایه، نقدینگی و چالش ماده ۱۴۱

• در طی سال ۱۴۰۴ رشد نسبت بدهی به دارایی، شتاب بیشتری گرفته و ساختار مالی گروه را با ریسک جدی نقدینگی مواجه کرده است.
• متأسفانه شرکتی که پس از ۵ سال و از طریق تجدید ارزیابی دارایی‌ها در ابتدای سال ۱۴۰۱ از شمولیت ماده ۱۴۱ لایحه‌ی اصلاحی قانون تجارت خارج شده بود، در پایان سال مجدداً مشمول این ماده شد.
• نکته‌ی قابل‌تأمل: واگذاری و فروش املاک گروه سه ماه قبل از تورم شدید بازار مسکن و با تفاوت فاحش نسبت به ارزش روز انجام گرفت.

### جهش ۵۷ درصدی زیان تلفیقی از ۴۱ همت به ۶۴ همت (انتقال زیان به زنجیره)

زیان خالص تلفیقی گروه، حاکی از تسری بحران به شرکت‌های فرعی و زنجیره‌ی تأمین است. در این میان، سهم بالای شرکت‌های **تأمین‌کننده و قطعه‌ساز** در ثبت زیان، نشان‌دهنده‌ی انتقال بخش عمده‌ای از زیان‌های شرکت سایپا به این شرکت‌هاست.

تشریح عملکرد سایپا و شرکت‌های زیرمجموعه (خودروساز، قطعه‌ساز، تأمین‌کننده و خدماتی)

بحران زیان‌سازی

• عملکرد سال مالی ۱۴۰۴ حاکی از شکل‌گیری یک بحران بی‌سابقه و ساختاری در زنجیره‌ی ارزش گروه سایپا است. مجموع زیان خالص ۲۱ شرکت زیان‌ده گروه با رشد خیره‌کننده و شتابان افزایش یافته است.
• **تمرکز شدید زیان در هسته‌ی اصلی گروه:** حدود ۸۳ درصد از کل زیان ایجادشده در این بخش، تنها به ۴ شرکت اختصاص دارد — سایپا با سهم ۲۹٪، سازه گستر سایپا با سهم ۲۱٪، پارس خودرو با سهم ۱۸٪ و مگاموتور با سهم ۱۵٪.
• **مگاموتور:** با رشد ۷۳۴ درصدی زیان، از ۱۵٫۴ همت به ۱۲۹٫۳ همت زیان خالص رسیده است.
• **سازه گستر:** با رشد ۳۵۹ درصدی زیان، از ۳۷٫۹ همت به ۱۷۴٫۲ همت زیان رسیده است.
• **قالب‌های بزرگ صنعتی:** با رشد ۸۴۱ درصدی زیان، از ۱٫۶ همت به ۱۵٫۸ همت انحراف منفی داشته است.
• **پارس خودرو:** ۵۳٪ تولید و ۴۳٪ درآمد کاهش یافته و درآمد ۱۸ همت به زیان خالص ۱۵ همتی رسیده و حاشیه‌ی سود خالص از منفی ۴۰٪ به منفی ۸۴٪ کاهش پیدا کرده که نشان می‌دهد کار از بحران گذشته و به فاجعه رسیده است.
• **سایپا سیتروئن:** شرکتی که برای سایپا تولید می‌کند، با ۱ درصد کاهش در سود و زیان نسبت به گذشته مواجه شده است.
• **سایر شرکت‌ها:** بسیاری از این شرکت‌ها با درصد تغییرات منفی مواجه شده‌اند، به‌طوری که خیلی از آن‌ها وارد بحرانی شده‌اند که جبرانش به‌راحتی انجام نخواهد پذیرفت.
• مهم‌ترین نکته اینکه در همه‌ی این شرکت‌ها، با وجود کاهش تولید، بهای تمام‌شده و هزینه‌ی جاری به‌شدت افزایش یافته است.

تغییر وضعیت نگران‌کننده از سود به زیان

بسیاری از شرکت‌ها در سال ۱۴۰۴ تغییر جهت داده و از سود به زیان رسیده‌اند؛ شرکت‌هایی مانند گلپایگان (افت ۴۷۰۸ درصدی)، پلاسکوکار (افت ۵۱۱۵ درصدی) و مهندسی توسعه سایپا (افت ۱۱۳ درصدی) از وضعیت سوددهی در سال ۱۴۰۳ به زیان‌های سنگین در سال ۱۴۰۴ سقوط کرده‌اند که نشان‌دهنده‌ی از دست رفتن کنترل بر هزینه‌های عمومی، اداری و بهای تمام‌شده‌ی تولید است.

• مجموع سود خالص ۱۹ شرکت سودده با افت سنگین ۶۰ درصدی، از ۵ همت به حدود ۲ همت در سال ۱۴۰۴ سقوط کرده است.
• حدود ۷۷ درصد از کل سود (۲ همت)، تنها توسط ۴ شرکت زامیاد (۲۹٪)، فنرسازی زر (۱۷٪)، سایپا یدک (۱۶٪) و سایپا دیزل (۱۵٪) تأمین شده است.
• **زامیاد:** به‌عنوان سودده‌ترین شرکت گروه، با کاهش ۳۱ درصدی تولید، افت شدید ۸۵ درصدی سود خالص را تجربه کرده (سقوط از ۳۷٫۷ همت در ۱۴۰۳ به ۵٫۸ همت در ۱۴۰۴).
• **بن‌رو:** با کاهش ۶۵ درصدی سود، به رقم ناچیز ۱۵۹ میلیارد ریال تنزل یافته است؛ شرکتی که خودروها را برای سایپا تولید می‌کند.
• **سایپا یدک:** با رشد ۳۶ درصدی درآمد و با کنترل هزینه‌های جاری و بهای تمام‌شده، توانسته حاشیه‌ی سود ناخالص را از مثبت ۱۳٪ به ۱۷٫۵ درصد افزایش دهد و در نهایت رشد ۲۸۱ درصدی سود خالص نسبت به سال قبل را رقم بزند.
• **سایپا دیزل:** پس از آنکه شرکت در سال ۱۴۰۳ با بحران مسدودی حساب و عدم تأمین مالی، با سقوط تولید مواجه بوده، مجدداً با رفع مسدودی حساب‌ها و اخذ تسهیلات (هزینه‌های مالی از ۳۴۰ میلیارد تومان با افزایش ۲۵۷٪ به ۱۲۰۰ میلیارد تومان رسیده) توانسته تولیدات خود را ۱۸ درصد بیشتر نسبت به سال ۱۴۰۲ و ۲۱۶ درصد نسبت به سال قبل افزایش دهد و با افزایش نرخ‌های مختلفی که از دولت اخذ نموده، درآمد شرکت نسبت به سال گذشته ۱۹۲٪ افزایش یافته؛ اما نکته‌ی اصلی اینجاست که هزینه‌های شرکت در مقایسه با تولید افزایش بیشتری یافته است و آیا با این هزینه‌ی مالی، سود شرکت تکرار خواهد شد یا خیر.

کاهش شدید کیفیت سودآوری در ستاره‌های گروه

نقش ناچیز سایر شرکت‌ها: سود عملیاتی مابقی شرکت‌ها (مانند سایپا لجستیک، ستاره سفیران، ایدکو پرس، رینگ سایپا و ...) در مقیاس مالی گروه عملاً در حد صفر بوده و فاقد اثرگذاری ساختاری در جریان‌های نقدی تلفیقی است.

---

جدول ۱۰ شرکت با بیشترین زیان گروه

جدول ۱۱ شرکت بعدی با بیشترین زیان گروه

ت جدول ۱۰ شرکت سودده گروه سایپا

جدول ۹ شرکت بعدی سودده گروه سایپا

در همین زمینه بخوانید: تعداد نمایندگی‌های جدید ایران‌خودرو ۱۳۰ درصد افزایش یافت، دارندگان خودروهای فرسوده بخوانند؛ جدیدترین جزییات نوسازی